آلزایمر جامعه شناختی

جامعه شناسی در این مملکت حافظه تاریخی اش را از دست داده... در دالان های تاریخ گم شده... نامبرده دچار اختلال حواس است. از یابنده تقاضا می شود اگر رد و نشانی از او یافت با اطلاع به این آدرس خانواده ای را از نگرانی برهاند.

 

  
نویسنده : بهرنگ صدیقی ; ساعت ۱٠:٤٥ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/۸/٢۳

جامعه شناسی مردم مدار، پیوند روزنامه نگاری با جامعه شناسی*

چند روزنامه را ورق می زنم. به صفحه ای می رسم که بر پیشانیش عنوان "جامعه" را دارد. تیترها را می خوانم: "چهل سال پیش"، "تاریخچه عینک"، "نتایج کنکور فنی- حرفه­ای سه شنبه آینده اعلام می شود"، "سه تالاب جدید به تالاب های جدید بین­ المللی کشور افزوده شد"، "راز بلند قد شدن"، "خاستگاه اولیه اسپاگتی"، "زنان باردار به سفر حج اعزام نمیشوند". ادامه دهم؟ به نظرتان این تیترها چه نسبتی با صفحه "جامعه" دارند؟ بخش عمده مطالب این صفحه کم و بیش در تمام روزنامه های ما یا اخباری هستند که جای دیگری در روزنامه نداشته­ اند و در بسیاری موارد با تذکر "ادامه از صفحه ..." در این صفحه می آیند یا مطالبی مشتمل بر اطلاعاتی اند که نه به درد این دنیا می خورند و نه به درد هیچ دنیای دیگر. چقدر خوب بود اگر صفحه ای در روزنامه­ ها بود با عنوان "خزعبلات" یا "اضافات" و همه این ها را در آن صفحه می گذاشتند.

ادامه مطلب   
نویسنده : بهرنگ صدیقی ; ساعت ۱٢:۳۳ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٩/۸/٢۱

شکاف نسلی: یک مصاحبه*

1. چه معیاری برای مشخص کردن نسلها از هم وجود دارد؟ آیا باید فاصله زمانی را معیار قرار داد  یا این که معیار دیگری وجود دارد؟

نخست باید توجه داشت که مفهوم نسل مفهومی قراردادی است که در بسیاری از شاخه های علوم اجتماعی، از جمله انسان شناسی و جمعیت­ شناسی و جامعه شناسی و تاریخ، به کار می رود تا با تکیه بر آن توضیح شباهت ها و تفاوت های گروه های اجتماعی ممکن شود. بنابراین بنا به مقاصد تحلیلی تعابیر متفاوتی از نسل طرح شده است. البته، در بیش تر تعابیر مطرح شده از مفهوم نسل بر اشتراک مجموعه­ ای از افراد در شرایط زیست اجتماعی و تجربیاتی که پشت سر گذاشته اند تاکید می­ شود. فرض بر این است که این شرایط زیست اجتماعی در ارزش­ ها و هنجارهایی که این افراد از آن ها تبعیت می­ کنند و در افکار و رفتارشان تاثیری قوی دارد و از این رو افرادی که شرایطی مشابه را تجربه کرده اند در این مولفه ها شباهت­ هایی با یکدیگر دارند. حال گاه این شرایط یا تجربیات عمومی است که در سیر زندگی با آن مواجه می­ شوند و گاه تجربه ای­ خاص آنان را از دیگران متمایز می کند. در شکل نخست، قاعدتاً دوره تاریخی و معیارهای تقویمی ملاکی مهم تلقی می­ شود. به هر حال، از این منظر شرط تجربه شرایط زیست اجتماعی مشترک هم دوره­ای بودن است. اما از منظر دوم با معیارهای تقویمی نمی توان نسل­ ها را از هم تفکیک کرد چرا که یک رویداد اجتماعی خاص را ممکن است افرادی با سن و سال متفاوت تجربه کنند. مثلاً شرایط جنگ ایران و عراق را در نظر گیرید. در میان کسانی که به جبهه رفتند افرادی از گروه­های سنی متفاوت دیده می شدند که به واسطه درگیری شان در این تجربه مشترک می­ توان آنان را هم نسل تلقی کرد و بر همین اساس از شباهت های آنان با یکدیگر و تفاوت هاشان با دیگر نسل ها سخن گفت. 

ادامه مطلب   
نویسنده : بهرنگ صدیقی ; ساعت ۱٢:٢٤ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٩/۸/٢۱
تگ ها : سایر

ورزش و جامعه: موانع گسترش ورزش در جامعه ما

بخشی از این بحث مربوط می شود به ویژگی های وضعیت مدرن به طور کلی و به جامعه ایران محدود نیست. در واقع، جامعه وقتی در مسیر مدرن شدن حرکت می کند یکی از پیامدهایش شقه شقه شدن کلیت وجود انسان است. در واقع انسان پیشامدرن چنین نبوده که بخشی از زندگی اش کار باشد و بخشی دیگر اوقات فراغت، بلکه این دو برای او در هم تنیده بوده اند. انسان مدرن است که زمانی را برای کار صرف می کند و بعد برای اوقات فراغت اش به دامن طبیعت می رود یا ورزش می کند. این وجوه توام با یکدیگر برای انسان پیشامدرن در حین زندگی رخ می داد. در وضعیت مدرن اوقات کار، به عنوان اوقات تحمل رنج و سختی، از اوقات فراغت، به عنوان زمان آسودگی و آرامش متمایز شد. جالب این است که در این وضعیت معمولا اوقات فراغت به این سبب اهمیت می یابد که ما را آماده کند برای اوقات کار. توصیه هایی که به کارمندان پشت میز نشین می شود که هر از گاهی از پشت میز بلند شوند، راه بروند و حرکات ساده ورزشی کنند در همین جهت است.

ادامه مطلب   
نویسنده : بهرنگ صدیقی ; ساعت ۱٢:۱٤ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٩/۸/٢۱
تگ ها : سایر

هدفمندسازی یارانه ها در بستر اجتماعی ایران*

بحث هدفمندسازی یارانه ها از چه زمانی در ایران طرح شد؟ تجربه حدود چهل سال پرداخت یارانه از جانب دولت ها بخشی از برنامه ریزان اقتصادی ما را در اواسط دهه 1370، در زمان طرح برنامه دوم توسعه، به این نتیجه رساند که ادامه اقتصاد رایانه ای، با توجه به ویژگی های اقتصادی ایران  نه دیگر صلاح است و نه میسر. فهرست دلایل این امر بیش از آن است که در یادداشتی کوتاه بتوان به آن پرداخت اما یکی از علل این تصمیم عدم تکافوی منابع درآمدی پیشین بوده است که محل تامین یارانه ها به شمار می آمدند. مهم ترین این منابع از گذشته نفت بوده که به تدریج از جمله به سبب افزایش جمعیت و افزایش نرخ تورم در سطوح ملی و بین المللی در این دوران دیگر به اندازه قبل منبعی قابل اتکا برای تامین یارانه ها به نظر نمی رسید و در عوض تعهدات دولت ها را برای پرداخت یارانه به کسری بودجه ای انباشته بدل می کرد.

ادامه مطلب   
نویسنده : بهرنگ صدیقی ; ساعت ۱:٠٥ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٩/۸/٢٠
تگ ها : سایر

"کمیته جامعه شناسی مردم مدار" در انجمن جامعه شناسی ایران

خبر، خبر مهم: انجمن جامعه شناسی ایران در تدارک تشکیل "کمیته جامعه شناسی مردم مدار" است. کلیاتی درباره هدف این کمیته در لینک زیر آمده. چه پیشنهادهایی برای این کمیته دارید؟ به نظرتان ضروری ترین کارها در این حوزه چیست؟

 http://www.isa.org.ir/monthly-note/3158 

http://isa.org.ir/news/3208 

  
نویسنده : بهرنگ صدیقی ; ساعت ۱۱:٤٧ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٩/۸/۱۱

بازتولید جامعه انضباطی در اتوبوس

مدتی بود سوار اتوبوس نشده بودم. شاید همین فاصله ای که افتاده بود کمکم کرد بایستم و چیزهایی را ببینم که تا پیش از این ندیده بودم. راننده را که با دیواری از مسافران جدا شده، مسافران را که بنا به جنسیت شان از هم جدا بودند، و تعامل اینان با یکدیگر. و چه عجیب بود برایم دیدن ساز و کارهای جامعه انضباطی که در فضای اتوبوس بازتولید شده بودند. وضعیتی خاص در روند زندگی روزمره که چنان برایمان عادی و پیش پا افتاده می شود که نمی بینیم اش، غافل از آن که این وضعیت خاص دلالت بر چه ویژگی های عامی را در زندگی اجتماعی در خود پنهان دارد. 

ادامه مطلب   
نویسنده : بهرنگ صدیقی ; ساعت ٤:۱۱ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/۸/٦