تولید مثل جماعت

از مهم ترین محورها در جامعه شناسی مردم مدار مفهوم جماعت (community) است؛ شبکه ای از افراد که مسئله ای مشترک دارند. این شبکه ها در وهله نخست شبکه هایی بالقوه اند (بخوانید: درخود)، به این معنا که گرچه مسئله ای مشترک دارند اما نسبت به آن آگاهی جمعی ندارند. کار جامعه شناس مردم مدار این است که کمک کند این جماعت های بالقوه را به جماعت های بالفعل (بخوانید: برای خود) بدل کند. دو امر در این خصوص اهمیت دارد؛ یکی این که وجود مسئله مشترک را در میان آنان یادآوری کند و دیگر این که شبکه را که در وهله نخست چیزی جز یک فضا نیست مکانمند کند (از جمله از طریق نهادسازی).

از این طریق، نه فقط جماعت به شبکه ای فعال و بالفعل بدل می شود و برای حل مسئله مشترک اش تلاشی اجتماعی آغاز می کند، که اتفاق مهم دیگری هم می افتد و آن شکل گیری ”خرده شبکه” هایی در دل آن است که به اندازه شبکه اولیه و مسئله جماعت اهمیت دارد. امور و برنامه های جنبی، قرار و مدارها بین برخی اعضا برای پرداختن به ”مسئله ای دیگر”، شبکه هایی که در حاشیه جماعت شکل می گیرد یا از آن منشعب می شود. از این طریق جماعت تولید مثل می کند.

همین خرده شبکه های بی سازمان اند که حوزه عمومی را از سطح نهادهای مدنی که به تدریج صلب می شوند و بورکراتیزه فراتر می برند و به حوزه عمومی حیات عمومی می بخشند و خون لازم را برای تولید مثل مدام جماعت ها فراهم می آورند. 

  
نویسنده : بهرنگ صدیقی ; ساعت ۸:٢٤ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/٢/۱